اكبر ايرانى قمى
40
روش شيخ طوسى در تفسير تبيان ( فارسى )
800 صفحه در سال 1365 قمرى پايان يافته است . استاد مرحوم جلال الدين همائى در پايان مجلد دوم با قلم رسا و گيراى خود درباره تفسير تبيان مىفرمايد 9 : « تفسير تبيان ، با وجودى كه درباره عظمت مقام و والايى مرتبه آن بسيار گفته شده بايد افزود كه از آثار كم نظير و گرانقدر شيعه است هر چند دستيابى به مجموع نسخ آن از رسيدن به ستارگان دشوارتر مىنمايد ، بخاطر اينست كه تاكنون مجلدات و نسخ آن در يك كتابخانه شخصى يا عمومى در شرق و غرب عالم موجود نبوده بلكه در كشورهاى گوناگون پراكنده و دسترسى به آن براى شيفتگانش امرى ناممكن بوده است . اما اكنون اين تفسير شريف به تلاش و همت بلند دانشمند عالى مقام حاج ميرزا على آقا شيرازى و سرمايه حاج عبد الرسول روغنى و هميارى دانشمند جليل القدر حجة الاسلام سيد محمد كوه كمرهاى معروف به « حجّت » به چاپ مىرسد . همچنين حاج آقا رحيم اصفهانى مشهور به « ارباب » در جمع اجزاء و مجلدات تبيان كوشش بسيارى نموده است . » ( * ) گام دوم چاپ نفيس تبيان ، طىّ دو دوره در ده مجلد به قطع وزيرى ، يكى توسط مكتبة الامين در نجف اشرف ، از سال ( 1376 ) آغاز و تا سال ( 1382 ) انجام گرفت و چاپ دوم آن كه به صورت افست پارهاى از مجلدات چاپ اول است ، طىّ سالهاى 83 تا 89 به پايان رسيد . عمدهء كار تصحيح و تحقيق و تنظيم اين چاپ ، توسط احمد حبيب قصير العاملى انجام گرفته است . از ويژگيهاى اين چاپ ، علاوه بر تنظيم مباحث لغت و قرائت و اعراب و نزول و نظم در تبيان ، در پايان هر مجلد ، فهارس مفيدى چون فهرست احاديث ، ردود كلامى ، آيات و امثال و مباحث لغوى ارائه نموده است . ( * ) گزيدهء نگاشتهها 1 - منتخب يا مختصر التبيان شيوهء گزيده نگارى و خلاصه نويسى ، از ديرباز تاكنون ، مرسوم و جزء روشهاى علمى دانشمندان و نويسندگان بوده است . هر چند اين گونه كارها مىتواند